به‌ ناوی کوردستانی گه‌وره‌ .

 

ح. س. سۆران

soransa@hotmail.com

 

تاران 19/9/2707

 

فره‌ که‌ی خودایی (پلووڕالیزم )، له‌ کوردستان .

 

به‌ چه‌شنی گشتی ، بۆ وێنه‌ چوار چاو له‌ دو چاو باشتر ده‌بینێ و چوار ده‌ست له‌ دو ده‌ست هێزی پتره‌ . هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌ ، له‌ به‌ستێنی رامیاری دا قوتابخانه‌یه‌ک پێک هاتوه‌ به‌ ناوی پلووڕالیزم ، که‌ ره‌نگه‌ زاتی ئه‌وه‌مان ببێ بتوانین به‌ کوردی پێی بڵێین ( فره‌ که‌ی خودایی) ، واته‌ کۆوه‌ندی و دژ به‌ تاقانه‌ ‌ حیزبی و تاقه ‌ بیری ، که‌ به‌ پێوه‌ری گشتی زمان ناسی ، ئه‌م وشه‌یه‌ دژی دیکتاۆریه‌ و زۆر له‌ گه‌لان خۆی پێوه‌ هه‌ڵ ده‌کێشن .

 

له‌ باشووری کوردستانیش ، که‌ ده‌سته‌ڵاتێکی ده‌ڵه‌مه‌ و ساوا هه‌یه‌ ، به‌ لای که‌مه‌وه‌ به‌ چه‌شنی دێژووڕ ( له‌سه‌ر کاغه‌ز) ، ئه‌و فره‌که‌ی خوداییه‌ ، که‌متاکورت هه‌یه‌. دیاره‌ ئه‌م بارودۆخه‌ ، هه‌رچه‌ند سه‌رپۆرتیش بێ ، جێگه‌ی هومێده‌ و دو چه‌شنه‌ ئه‌رکیش ده‌خاته‌ سه‌رشانی ده‌سته‌ڵات و دژه‌ ده‌سته‌ڵات ( ئۆپۆزیسیۆن) : ده‌سته‌ڵات ده‌بێ ئه‌و دۆزه‌ به‌ کرده‌وه‌ بپارێزێ و هه‌ر به‌ قسه‌‌ی نێو به‌تاڵ نه‌بێ ؛ دژه‌ ده‌سته‌ڵاتیش ده‌بێ رێزی یاسا رابگرێ و پای له‌ به‌ڕه‌ی زاکوون ( قانوون) درێژ تر نه‌کاته‌وه‌ . به‌ کورتی له‌م به‌شه‌ی کوردستان ، وه‌ک شتێکی نیوه‌ به‌ ئاوات گه‌یشتو ، "فره‌که‌ی خودایی" کارێکی شیاو و بگره‌ پێویسته‌ ، تا هه‌مو به‌ هاوبیری یه‌کتر ، بتوانن کاره‌کان باشتر ئه‌جام بده‌ن .

 

به‌ڵام زۆر شت پێوه‌ری کات و جێگه‌ ، شوێنی له‌سه‌ر داده‌نێ ، که‌ "فره‌که‌ی خودایی" یه‌کێک له‌م مه‌به‌ستانه‌یه‌ . بۆ وێنه‌ ، له‌و به‌شانه‌ی‌ کوردستان ، که‌ هێشتا به‌ ته‌واوی ژێر ده‌ستن ، وه‌ک ئه‌وه‌ وایه‌ که‌ کورستان سه‌یاره‌( ماشین ) ێک بێ و له‌ به‌ر ناسازی ، له‌ باتڵاغ چه‌قیبێ و بمانه‌وێ دره‌ی بهێنین . له‌ بارودۆخێکی وها دا ،یه‌ک هێزی یه‌ک گرتو باشتره ‌. یانی ره‌نگه‌" فره‌ که‌ی خودایی" وای لێ بکا ، ‌به‌ هۆی نه‌بوونی رێوشوێن و ده‌نگێکی یه‌ک گرتو ، تاقمێک به‌ره‌و‌ پێش پاڵی پێوه‌ بنێن ، تاقمێک به‌ره‌و پاش ،تاقمێک به‌روه‌ ده‌سته‌ راست و تاقمێک به‌ره‌و ده‌سته‌ چه‌پ ، که‌ به‌م ئاکاره‌ هێزی یه‌ک پووچه‌ڵ ده‌که‌نه‌وه‌ . ئه‌و مێکانیکه‌ش که‌ ده‌یه‌وێ کارێکی تێکنیکی بۆ ماشینه‌که‌ بکا ، به‌ هۆی فره‌ که‌ی خودایی و نه‌بوونی بیروڕای هاوبه‌ش و یه‌ک گرتو ، نا‌زانێ چی بکا و ماسێن هه‌ر وا له‌ قووڕ دا بمێنێ . دیاره‌ بۆ ئه‌و به‌شانه‌ی کوردستانیش ، کاتێک به‌ ئامانج گه‌یشتن و شتێکیان بو به‌ شتێک ، " فره‌ که‌ی خودایی" ، له‌ ئۆکسیژێن پێویست تره‌ .

 

یانی له‌ پێش هه‌مو شتیك دا ، مه‌به‌ستی هه‌ره‌ گرنگ بۆ ئێمه‌ ، به‌ خاوه‌ن بوونی خانووبه‌ره‌ و ماڵه‌ ، جا له‌ پاشان کاتێک ماڵ مان بو ، له‌ سه‌ر چه‌شنی ره‌نگ ، فه‌رش ، که‌لووپه‌ل و شتی دیکه‌ ، ده‌بێ که‌ڵک له‌ یاسای " فره‌که‌ی‌ خودایی" وه‌ر بگرین .

 

تێبینی : ‌هه‌ر وه‌ک ده‌زانن ، من ئه‌ندام یا سه‌ر به‌ هیچ حیزب و لایه‌نێکی رامیاری نیم و خودای نه‌کرده‌ ، ئه‌م شته‌م به‌ لایه‌نگری یا دژایه‌تی هیچ کام له‌ خزمه‌تگزارانی گه‌ل نه‌نووسیوه‌ ، به‌ڵکه‌ وه‌ک ‌ خزمه‌تگوزارێکی جکۆله‌ی کوردستان و دلۆپێک له‌ زه‌ریای گه‌لی کورد ، پێم وا بو ‌ درکاندنی ئه‌م شته‌ گرنگه‌ ئه‌رکی سه‌رشانه‌ .